HSP

HSP, Highly Sensitive Person ofwel Hoogsensitief persoon.
Een op de vijf mensen is Hoogsensitief. Dat wil zeggen dat ze een aangeboren sensitiviteit voor omgevingsprikkels hebben. Ze ervaren meer en ze ervaren intenser dan anderen, en daarnaast verwerken ze al deze informatie grondiger en nauwkeuriger: ze hebben meer tijd nodig om prikkels te verwerken en ervan te herstellen.

Hoogsensitiviteit lijkt een nieuw fenomeen, maar is dat niet. De term is inderdaad relatief nieuw: het Amerikaanse psychologenechtpaar Elaine en Art Aron publiceerde er twintig jaar geleden zijn eerste wetenschappelijke artikel over. Maar mensen die sensitiever zijn dan gemiddeld bestonden natuurlijk altijd al; zij kregen alleen andere etiketten, zoals overgevoelig, verlegen, teruggetrokken of neurotisch.

Hoogsensitiviteit is geen stoornis. Je bént HSP, je kunt het niet ‘hebben’. Het hoeft zelfs geen probleem te zijn als je er goed mee weet om te gaan. Toch hebben veel HSP’s klachten. Door hun gevoeligheid voor omgevingsprikkels ligt in onze drukke en veeleisende maatschappij overprikkeling altijd op de loer. HSP’s zijn gevoeliger dan anderen voor stress en lopen meer risico op burn-out en andere geestelijke en lichamelijke klachten wanneer ze niet voldoende hersteltijd krijgen of nemen. Wie echter wel voldoende hersteltijd weet te nemen, kan ook profiteren van die sensitiviteit

Hoogsensitiviteit leidt ertoe dat je veel dingen eerder opmerkt dan anderen. Dat heeft voordelen; je kunt bijvoorbeeld goed voor anderen zorgen, je merkt details en foutjes op die niemand anders had gezien, je kunt intens genieten van muziek en kunst, je doorziet sociale processen (bijvoorbeeld op de werkvloer) en bent alert op gevaar. Het spreekt voor zich dat deze vaardigheden een pluspunt kunnen zijn in verschillende (werk)situaties. Maar er is ook een keerzijde.

Uit onderzoek van de Duitse psychologe Friederike Gerstenberg bleek dat HSP’s sneller zijn en minder fouten maken tijdens een taak, maar dat ze na afloop van de taak meer overprikkeling en meer stressgerelateerde klachten ervaren dan niet HSP’s.
Tegelijkertijd zijn HSP’s de eersten die uitvallen als er conflicten en spanningen op het werk zijn. Ze hebben meer kans op burn-out, depressie en angststoornissen wanneer ze zich in een nare (werk)omgeving bevinden.

Veel HSP’s ervaren dan ook de twee kanten van de medaille: intens genieten van muziek is heerlijk, maar je wordt ‘gek’ van een tetterende radio die voor anderen slechts achtergrondgeluid is. Empathie is mooi, maar voortdurend meegesleept worden in de emoties van anderen is uitputtend. Wie niet heeft geleerd om te gaan met zijn sensitiviteit kan vooral de lasten ervan ervaren en chronisch overprikkeld raken.